Áhrif sjókvíaeldis á botndýr í Arnarfirði

Niðurstöður nýrrar meistararannsóknar við Háskóla Íslands sýna að sjókvíaeldi hefur greinileg áhrif á tvo hópa botndýra í Arnarfirði, götunga og skelkrabba. Tegundafjölbreytileiki beggja hópa minnkaði eftir því sem nær dró eldiskvíum, en þó fjölgaði einstaklingum í hópi skelkrabba þrátt fyrir fækkun tegunda.

Rannsóknin var unnin af Bryndísi Andradóttur sem lauk nýverið meistaraprófi í jarðvísindum. Hún safnaði sýnum við eldissvæðið Haganes í Arnarfirði og byggði jafnframt á gögnum Hafrannsóknastofnunar. Markmiðið var að kanna hvernig þessar lífverur bregðast við álagi frá sjókvíaeldi.

Samkvæmt niðurstöðunum er líklegt að tækifæristegundir, sem þola betur umhverfisálag, nái fótfestu í grennd við eldissvæðin. Þetta skýrir fjölda einstaklinga skelkrabba þrátt fyrir fækkun tegunda. Skelkrabbar eru hreyfanlegir og geta fært sig til eftir aðstæðum, en götungar eru óhreyfanlegir einfrumungar og virðast fækka í kjölfar óæskilegra umhverfisaðstæðna eins og lífræns álags, lyfjaleifa eða ásætuvarna.

Í rannsókninni fundust jafnframt níu nýjar tegundir skelkrabba sem ekki hafa áður verið skráðar við Ísland. Bryndís bendir á að lítið hafi verið rannsakað um skelkrabba hér á landi hingað til og frekari sýnataka gæti varpað nýju ljósi á útbreiðslu þeirra.

Rannsóknin er sú fyrsta sinnar tegundar á Íslandi. Framlag Bryndísar er talið mikilvægt innlegg í skilning á umhverfisáhrifum sjókvíaeldis og sýnir þörf á frekari rannsóknum á þessum lífveruhópum í tengslum við álag frá mannlegum athöfnum.

Leiðbeinandi verkefnisins var Steffen Mischke prófessor við HÍ og prófdómari Rakel Guðmundsdóttir, sérfræðingur hjá Hafrannsóknastofnun.