Flókin stofnagerð kolmunna gæti breytt veiðistjórnun
Tvær nýjar vísindagreinar unnar undir forystu Háskóla Íslands í samstarfi við Hafrannsóknastofnun varpa nýju ljósi á stofnagerð kolmunna í Norðaustur-Atlantshafi og benda til þess að stofninn sé mun flóknari en áður var talið. Þar kemur fram að kolmunni sé ekki einn samfelldur stofn heldur blanda margra undirstofna, bæði víðferðra og svæðisbundinna, sem blandast aðeins tímabundið á ákveðnum svæðum. Þessar niðurstöður kunna að hafa verulegar afleiðingar fyrir stofnmat og veiðistjórnun á einni mikilvægustu fisktegund Norðaustur-Atlantshafs.
Þetta kemur fram á vef Hafró.
Kolmunni er ein algengasta veiðitegund hafsins og gegnir mikilvægu hlutverki í fæðukeðju sjávar. Ársaflinn á síðasta áratug hefur verið á bilinu 1–1,8 milljón tonn og tegundin hefur því bæði vistfræðilega og efnahagslega mikla þýðingu. Þrátt fyrir það hefur lengi verið gengið út frá því að kolmunni sé einn heildstæður stofn.
Í fyrstu rannsókninni, sem birt er í tímaritinu Reviews in Fish Biology and Fisheries, er byggt á erfðafræði, líffræði, lífssögu og eldri rannsóknum. Þar kemur fram að kolmunni samanstendur af mörgum undirstofnum sem hafa hvert sitt meginútbreiðslusvæði og haldast að mestu aðskildir þrátt fyrir tímabundna blöndun. Höfundar leggja áherslu á að tekið verði mið af þessari fjölbreyttu stofnagerð í framtíðarstofnmati til að tryggja áreiðanleika og sjálfbæra nýtingu.
Í seinni rannsókninni, sem birt er í Marine Ecology Progress Series, er sjónum beint að kolmunna við Ísland. Þar var notast við tæplega 30 ára gögn úr botnsjávarleiðöngum að vori og hausti. Niðurstöðurnar sýna að kolmunni við Ísland er bæði ungfiskur á uppeldisslóð og fullorðinn göngufiskur með tímabundna viðveru. Fjögur meginhólf greindust að hausti og þrjú að vori, þar sem stærð, staðsetning og umhverfisþættir á borð við sjávarhita og dýpi réðu miklu um dreifinguna. Breytileiki í þéttleika ungfisks milli ára endurspeglar sveiflur í nýliðun og gæti gefið vísbendingar um viðbrögð stofnsins við loftlagsbreytingum.
