Grásleppufrumvarp til annarrar umræðu
Meirihluti atvinnuveganefndar hefur afgreitt frumvarp um grásleppuveiðar til 2. umræðu á Alþingi. Lilja Rafney Magnúsdóttir er framsögumaður nefndarálitsins en með henni að frumvarpinu standa Sigurjón Þórðarson, Dagbjört Hákonardóttir, Eiríkur Björn Björgvinsson og Eydís Ásbjörnsdóttir. Meirihlutinn leggur til að frumvarpið verði samþykkt óbreytt.
Í nefndarálitinu kemur fram að nefndin hafi fengið gesti frá fjölmörgum hagsmunaaðilum, meðal annars Landssambandi smábátaeigenda, Fiskistofu, Hafrannsóknastofnun, Samtökum fyrirtækja í sjávarútvegi, Landssambandi grásleppuútgerða, Icelandic Sustainable Fisheries ehf., sveitarfélaginu Stykkishólmi, Samtökum sveitarfélaga á Norðurlandi vestra, Vigni G. Jónssyni ehf. og Fannari Eyfjörð Skjaldarsyni. Alls bárust nefndinni 28 umsagnir sem eru aðgengilegar á vef Alþingis.
Með frumvarpinu er lagt til að stjórn veiða á grásleppu verði færð í fyrra horf. Meirihlutinn vísar til þess að breytingarnar sem gerðar voru með lögum nr. 102/2024 þjóni hvorki hagsmunum atvinnugreinarinnar né nytjastofnsins. Frumvarpið felur í sér breytingar á lögum um veiðar í fiskveiðilandhelgi Íslands og lögum um stjórn fiskveiða, þannig að breytingarnar gangi til baka.
Meirihlutinn áréttar að frumvarpið hafi áður verið lagt fram á 156. löggjafarþingi og að breytingar sem gerðar hafa verið á því síðan séu til þess fallnar að skýra löggjöfina. Í nefndarálitinu er vísað í fyrra álit nefndarinnar þar sem fjallað var ítarlega um þætti málsins, meðal annars um mikilvægi grásleppuveiða fyrir fjölbreytt atvinnulíf, aukið atvinnufrelsi og það að engin líffræðileg rök hafi staðið að baki breytingunum sem gerðar voru á fyrirkomulaginu árið 2024.
Meirihlutinn beinir því til ráðherra að við setningu reglugerðar um hrognkelsaveiðar verði sérstaklega hugað að sveigjanleika í veiðifyrirkomulagi. Þar kemur fram að einn helsti löstur dagakerfisins hafi verið ósveigjanleiki sem gerði sjómönnum erfitt fyrir að draga upp net við slæmar aðstæður eða meðafla. Meirihlutinn telur mikilvægt að heimildir verði skýrar til að fjarlægja veiðarfæri úr sjó án þess að dagafjöldi telji í slíkum tilvikum, til að tryggja öryggi sjómanna og draga úr óæskilegum meðafla, þar á meðal sel og teistu.
Jafnframt beinir meirihlutinn því til ráðherra að hugað verði að lágmarksupphafsaflamarki og að heildarráðgjöf fari að jafnaði ekki undir 4.500 tonn, ef við verði komið. Í umfjöllun nefndarinnar kemur fram að mikil óvissa ríki um stofnmat tegundarinnar og að samkvæmt upplýsingum frá Hafrannsóknastofnun sé ekki marktækt tölfræðisamband milli stofnstærðar og nýliðunar.
Í áliti meirihlutans er einnig fjallað um samræmi frumvarpsins við stjórnarskrá. Þar kemur fram að ákvæði þess samræmist stjórnarskrá Íslands og að breytingarnar byggist á málefnalegum sjónarmiðum er falli vel að markmiðum laga um stjórn fiskveiða um að tryggja trausta atvinnu og byggð í landinu. Að lokum leggur meirihlutinn til að frumvarpið verði samþykkt óbreytt.
