Nýr formaður LS kallar eftir norskum lausnum

Kjartan Sveinsson, nýr formaður Landssambands smábátaeigenda, skrifaði í gær grein á Vísi þar sem hann lýsir alvarlegri stöðu smábátaútgerðar í kjölfar samdráttar í þorskafla og spyr hvort tímabært sé að horfa til norskrar fyrirmyndar. Hann segir að í dag sé staðan sú að „smábátaútgerð [sé] komin langt fram yfir sársaukamörk og farin að hljóta varanlegan skaða af skerðingum“ og að félagslegi hluti kerfisins dugi engan veginn til að verja minnstu útgerðirnar.

Kjartan bendir á að deilt hafi verið um úthlutun 5,3% potts bolfisks og að tilfærslur innan kerfisins séu „skólabókardæmi um það að taka úr einum vasa til að setja í hinn.“ Hann rifjar einnig upp að strandveiðar síðasta sumars hafi verið stöðvaðar eftir að stórútgerð taldi að aukning strandveiða innan 5,3% pottsins myndi kalla á stóraukinn kvóta til stærri útgerða. Hann segir að þetta hafi „nóg til að hræða líftóruna úr ríkisstjórninni og senda okkur í land um miðjan júlí.“

Í greininni beinir hann sjónum að Noregi, þar sem stjórnvöld hafi nýlega birt umfangsmikla skýrslu um kvótastefnu og skiptingu aflaheimilda. Hann segir að í henni komi fram skýr afstaða um gildi smábátaflotans: „Félagslega gegna smábátarnir lykilhlutverki í heimabyggðunum“ og að veiðiaðferðir þeirra séu mun vistvænni en stærri einingar.

Kjartan segir að Norðmenn forgangsraði byggðasjónarmiðum og líti á að hagkvæmni hafi lítið gildi ef hún gagnist ekki samfélaginu. Hann bendir á að norska stjórnin noti svokallaðan togarakvarða til að verja minnstu útgerðirnar gegn sveiflum í ráðgjöf og að hann byggi á því að „kvóti fyrir félagslega kerfið sé tekinn af toppnum af heildarkvótanum.“

Hann telur að Ísland geti fylgt fordæmi Norðmanna. Í lok greinarinnar spyr hann hvaða skaði gæti hlotist af því að hlúa að minnstu útgerðum landsins: „Hvaða skaði gæti hlotist af því að leyfa smábátum að dafna?“ Þá segir hann að rétt sé að nýta það bolmagn sem stærstu útgerðir landsins hafa: „Það er réttlætismál að minnstu og brothættustu útgerðirnar njóti góðs af þeim sveigjanleika sem ofurhagnaður útgerðarrisanna veitir þeim.“