Samþykkt um öryggi fiskiskipa

Skilyrði gildistöku Höfðaborgarsamþykktarinnar um öryggi fiskiskipa (e. Cape Town Agreement) hafa verið uppfyllt og mun hún taka formlega gildi í febrúar 2027. Alþjóðasiglingamálastofnunin (IMO) stendur að samþykktinni en höfuðmarkmið hennar er að fækka slysum á sjó með því að samræma kröfur og bæta vinnuskilyrði sjómanna. Samþykktin felur í sér bindandi öryggisstaðla fyrir fiskiskip, lengri en 24 metrar, en um 45 þúsund skip falla þar undir á heimsvísu.

Frá þessu greinir á vef Stjórnarráðsins. Þar segir enn fremur:

Samkvæmt gildistökuákvæði samþykktarinnar tekur hún gildi tólf mánuðum eftir að minnst 22 ríki fullgilda hana og tilkynna um að lágmarki 3.600 fiskiskip. Argentína gerðist aðili að samþykktinni í lok febrúar sl. og þar með voru skilyrði fyrir gildstöku uppfyllt. Aðildarríki eru nú 28 og tilkynnt fiskiskip 3.754 talsins. Samþykktin mun því taka gildi í febrúar 2027.

Ísland er einn af stofnaðilum Höfuðborgarsamþykktarinnar frá árinu 2012. Frá þeim tíma hefur Ísland stuðlað að framgangi og gildistöku samþykktarinnar. Eftirtektarverður árangur hefur náðst hér á landi varðandi öryggi sjómanna og litið hefur verið til landsins sem fyrirmyndar á þessu sviði.

Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra var viðstaddur þing IMO í nóvember sl. ásamt fulltrúum ráðuneytisins og Samgöngustofu. Í ávarpi sínu þar fjallaði ráðherra um öryggi fiskiskipa og hvatti aðrar þjóðir til að fullgilda samþykktina. Meðan á þinginu stóð átti ráðherra marga tvíhliða fundi við kollega sína og fulltrúa annarra aðildarríkja IMO um málið, þ.á m. fulltrúa Argentínu. Nokkur ríki hafa bæst í hóp þeirra sem hafa fullgilt samþykktina frá því að þingið var haldið, nú síðast Argentína sem býr yfir stórum flota fiskiskipa sem tryggði að skilyrðum gildistöku samþykktarinnar var náð.

Nánar um samþykktina

Helstu markmið Höfðaborgarsamþykktarinnar er að fækka slysum á sjó, bæta vinnuskilyrði sjómanna, efla umhverfisvernd á hafi og auka samkeppnishæfni þar sem útgerðir, hvar í heiminum sem þær stunda fiskveiðar, munu þurfa að uppfylla sambærilegar kröfur. Þess er vænst að samþykktin dragi einnig úr ólögmætum, ótilkynntum og stjórnlausum fiskveiðum (IUU fishing) og minnki áhættu fyrir þau sem sinna leitar- og björgunarstörfum á sjó. Einnig megi draga úr plastmengun í hafi sem stafi af veiðarfærum sem áhafnir skipa losi sig við.

Þegar samþykktin hefur tekið gildi á heimsvísu þurfa aðildarríki að fella ákvæði hennar inn í landslög og framfylgja þeim. Fánaríki eiga að tryggja að skip sem fljúga flaggi þeirra fylgi kröfum hennar og hafnarríki eiga rétt á að skoða erlend skip í höfnum sínum til að staðfesta að þau hlíti kröfum samþykktarinnar. Kröfurnar ná yfir hönnun, smíði, búnað, skoðanir, stöðugleika, björgunarbúnað og vélbúnað fiskiskipanna svo eitthvað sé nefnt.

• Lesa frétt um málið á vef Alþjóðasiglingamálastofnunarinnar (IMO)