Þorskurinn eltir loðnuna norður
Samkvæmt frétt á vef Hafrannsóknastofnunar sýnir ný rannsókn, sem birt hefur verið í 100 ára afmælisriti ICES Journal of Marine Science, að fæðugöngur íslenska þorskstofnsins hafa verið tiltölulega stöðugar síðustu 75 ár en þó tekið verulegum breytingum á tveimur tímabilum. Breytingarnar tengjast meðal annars breytingum á útbreiðslu loðnu og hlýnun sjávar.
Rannsóknin byggir á gögnum frá árunum 1951–2025 og greinir göngur þorsks sem merktur var á tveimur helstu hrygningarsvæðum við Suðvesturland og vestan lands. Almennt hélt þorskurinn til fæðuslóða frá Suðvesturlandi að Norðvesturlandi eftir hrygningu og fáar endurheimtur bárust frá Norður- og Austurlandi.
Tvö tímabil skáru sig þó úr. Á árunum 1991–2009 leitaði þorskur í auknum mæli suður og suðaustur á bóginn, sem Hafrannsóknastofnun telur líklega tengjast aukinni útbreiðslu kolmunna á þeim slóðum. Eftir árið 2020 hefur fæðusvæði þorsks hins vegar færst norður fyrir land auk þess sem göngur á Dohrnbanka hafa aukist.
Á sama tíma hefur hitastig sjávar nærri botni hækkað um 1,6 gráður á árunum 1993–2003. Samkvæmt rannsókninni hefur hlýnunin haft veruleg áhrif á útbreiðslu loðnu, sem hefur færst nær Grænlandi. Talið er að þorskur bregðist fyrst og fremst við þessum breytingum með því að fylgja fæðunni fremur en hitastiginu sjálfu.
Hafrannsóknastofnun segir rannsóknina undirstrika mikilvægi langtímavöktunar á göngum þorsks til að skilja hvernig nytjastofnar bregðast við breytingum í hafinu. Stofnunin þakkar jafnframt sjómönnum og starfsfólki fiskvinnslufyrirtækja fyrir að skila inn endurheimtum merkjum, sem eru grundvöllur slíkra rannsókna.
